Từ điển Tiếng Việt do Viện Ngôn ngữ học biên soạn, nhà xuất bản Khoa học Xã hội in ấn và phát hành năm 1988, có nêu định nghĩa về từ “xe”: danh từ, phương tiện đi lại hoặc vận tải trên bộ, có bánh lăn (trang 1181). “Xe thồ” được định nghĩa: danh từ, xe đạp được cải tiến để chuyên dùng vận chuyển hàng, dùng sức người đẩy. (trang 1182).
Từ “tự” được định nghĩa: danh từ, từ dùng để chỉ bản thân chủ thể nhằm biểu thị việc nói đến là do chủ thể làm hoặc gây ra chỉ bằng sức lực, khả năng của riêng mình (trang 1110). Từ “chế” có định nghĩa: động từ, làm ra chất mới nào đó, chế tạo (nói tắt) (trang 165, sách đã dẫn).
Trong Từ điển Tiếng Việt không thấy nêu từ “tự chế”.
Nghị quyết số 32/2007/NQ-CP ngày 29/6/2007 của Chính phủ về một số giải pháp cấp bách nhằm kiềm chế tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông, có nêu: “Từ ngày 01 tháng 01 năm 2008, đình chỉ lưu hành ô tô đã hết niên hạn sử dụng, xe công nông, xe tự chế 3, 4 bánh. Trường hợp cố tình vi phạm sẽ bị tịch thu xử lý bán phế liệu, sung vào công quỹ; (…); Đình chỉ hoạt động các cơ sở lắp ráp, tự chế các loại phương tiện giao thông cơ giới đường bộ và đường thủy nội địa trái phép, nếu cố tình vi phạm có thể tịch thu trang thiết bị trực tiếp sản xuất của cơ sở đó”.
Căn cứ vào các định nghĩa, giải thích của Từ điển Tiếng Việt, có thể thấy các loại xe ba gác, xe xích lô không thể được coi là “tự chế”.
Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia, thì “Xe xích lô là một phương tiện sử dụng sức người, có 3 bánh dùng để vận chuyển khách hoặc hàng hóa, thường có một hoặc hai ghế cho khách và một chỗ cho người lái xe. Người lái xe cũng vận hành nó như xe đạp thường, một vài loại có mô tơ để giúp người lái đỡ tốn sức, nếu có gắn động cơ thì gọi là xích lô máy. Thông thường xích lô có ba bánh, cũng có vài loại có bốn bánh. Loại xe đạp kéo thùng chở khách đằng sau trở thành xích lô thường gọi là xe lôi, phổ biến ở miền Tây Nam bộ. Người chạy xe xích lô thông thường đạp xe đằng sau phần chở khách; nhiều loại có người đạp xe đằng trước. Từ “xích lô” có gốc từ cyclo trong tiếng Pháp. Xích lô sử dụng nhiều ở châu Á, hiện nay nó phổ biến hơn xe kéo nhiều. Xích lô cũng được sử dụng tại một số thành phố ở châu Âu và Mỹ, thường để chở khách đi du lịch. Loại xe đạp có 3 bánh chuyên dùng để chở hàng hóa ở phía trước xe thì gọi là xe ba gác. Nếu có gắn động cơ thì gọi là ba gác máy. Loại xe 3 bánh chở khách có động cơ và mái che được gọi là xe lam, ở Thái Lan gọi là xe túc túc (tuk tuk)”.
Tổng hợp từ hai nguồn từ điển nói trên, cho phép nghĩ rằng “xe tự chế 3, 4 bánh” được nêu ở Nghị quyết số 32/2007/NQ-CP, không phải muốn nói đến là xe xích lô, xe ba gác, xe lam. Bởi cả 3 loại xe này đều có nguồn gốc xuất xứ từ nước ngoài, du nhập vào Việt Nam từ thế kỷ 19 và được hoàn thiện dần theo nhu cầu sử dụng. Mặc dù khác nhau ở kiểu dáng, song về nguyên tắc kết cấu vật lý, có hoặc không có động cơ, cả 3 loại xe đều đang được sử dụng ở nhiều quốc gia. Đến nay chưa có, hoặc chưa tìm thấy những căn cứ dữ liệu chứng tỏ rằng tác giả chế tạo cả 3 loại xe này là người Việt Nam.
Từ cách suy nghĩ nói trên, khả năng muốn nói đến về “xe tự chế 3, 4 bánh” của Nghị quyết số 32/2007/NQ-CP, là xe kéo có rơ móoc với đầu kéo là xe máy cày, hoặc các loại xe tương tự dùng máy cày để “tự chế” thành xe tải nhẹ dùng vận chuyển hàng hoá, phân bón phục vụ nông nghiệp.
Cách hiểu về từ ngữ theo định nghĩa của từ điển trong trường hợp của “xe tự chế 3, 4 bánh”, có lẽ cũng là một căn cứ để các cơ quan thừa hành Nghị quyết số 32/2007/NQ-CP xem xét lại vấn đề một cách toàn diện và khoa học hơn.
MT
No comments:
Post a Comment